Trump dreigt met importheffingen om Groenland: wat betekent dit voor Nederland?

1) Wat is er aangekondigd?

De kern: president Trump dreigt met extra importheffingen op goederen uit acht Europese landen, waaronder Nederland. Volgens meerdere berichten gaat het om:

• 10% extra heffing vanaf 1 februari 2026
• mogelijk oplopend naar 25% richting juni als er geen “deal” komt
• een koppeling aan de eis dat de VS Groenland mag “kopen”/verwerven (politiek en juridisch explosief)

Belangrijk detail: dit raakt niet alleen “grote multinationals”. Importheffingen werken als een kettingreactie: marges onder druk, duurdere onderdelen, heronderhandelde contracten, hogere consumentenprijzen.

2) Waarom draait dit om Groenland?

Groenland is geopolitiek goud: ligging in het Arctisch gebied, veiligheid, grondstoffen en invloed. Het is formeel onderdeel van het Koninkrijk Denemarken (met eigen bestuur), en “verkopen” is niet iets dat je even afspreekt aan een onderhandelingstafel.

De ruzie is nu extra verhit omdat handelsdruk (tarieven) wordt ingezet als politiek dwangmiddel. Dat is precies het soort situatie waarvoor de EU de afgelopen jaren een nieuw instrument heeft gebouwd (daarover zo meer).

3) Hoe reageert de EU (en wat is de “handelsbazooka”)?

De EU zet twee sporen klaar:

A) Klassiek: tegenheffingen op Amerikaanse producten

De EU werkt aan een pakket aan vergeldingsmaatregelen, met bedragen die in berichtgeving rondgaan tot €93 miljard aan mogelijke tegenheffingen. Zo’n lijst kan bestaan uit concrete productgroepen (van landbouw tot industrie), precies om politieke en economische druk te zetten.

B) Zwaarder: het Anti-Coercion Instrument (ACI)

De ACI is de EU-regelgeving die bedoeld is om economische dwang te beantwoorden. Dit gaat verder dan alleen heffingen op goederen. In theorie kan het ook raken aan:

• toegang tot EU-markten voor bepaalde diensten
• overheidsaanbestedingen
• vergunningen, quotas of andere handelsbeperkingen
• maatregelen die druk zetten zonder meteen een volledige handelsoorlog te starten

Praktisch: de EU kan hiermee harder terugduwen dan met alleen “tegenheffingen op bourbon en motoren”. Maar het is ook een escalatie-instrument. De kans is groot dat Brussel eerst druk op de ketel zet met diplomatie en een beperkte reactie, voordat het echt naar de zwaarste knop grijpt.

4) Waarom schieten goud en zilver omhoog?

Omdat markten allergisch zijn voor twee woorden: onzekerheid en escalatie. Als beleggers denken dat een handelsconflict groter wordt, verplaatsen ze geld richting “veilige havens”.

Wat gebeurde er vandaag?

• Goud en zilver gingen naar nieuwe recordhoogtes.
• Aandelen en de dollar kregen een tik; euro/yen/zwitserse frank winnen vaak op dit soort momenten.

Het simpele mechanisme: risico omhoog → kapitaal zoekt beschutting → edelmetalen profiteren.

Let op: recordprijzen betekenen niet automatisch “koop nu goud”. Het betekent vooral dat de markt stress inprijst.

5) Wat betekent dit voor Nederland?

Nederland is een handelsland. De VS zijn een belangrijke partner: in 2024 exporteerde Nederland voor circa €38,2 miljard aan goederen naar de VS; dat is ongeveer 5,7% van de totale Nederlandse exportwaarde. Een groot deel is Nederlandse makelij, en een deel is wederuitvoer (via de logistieke rol van Nederland).

Welke typen export zijn gevoelig?

Op hoofdlijnen gaat het vaak om hogere-waarde goederen en ketens met veel onderdelen. CBS-berichten noemen o.a. groei in machines/transport, chemie en specifieke sectoren zoals farmaceutische producten en gespecialiseerde machines/onderdelen (met schommelingen per maand/kwartaal).

Wat doen importheffingen in de praktijk?

• Prijsdruk: Nederlandse exporteurs worden duurder in de VS → of je slikt marge in, of je verhoogt prijs.
• Vraagverschuiving: Amerikaanse afnemers zoeken alternatieven (binnenlands of andere landen).
• Contractstress: discussie over wie de heffing betaalt (Incoterms, leveringsvoorwaarden).
• Timing-effect: “voorraad/vooruit verschepen” vóór 1 februari kan tijdelijk pieken, daarna dip.

En ja: ook als je niet exporteert, kun je het merken via banen bij toeleveranciers, logistiek, havens, industrie en prijsontwikkelingen.

6) Wat kun jij merken in je portemonnee?

Scenario 1: beperkte escalatie (10% blijft, EU reageert gericht)

• Kleine prijsstijgingen op specifieke producten die sterk aan VS/EU-handel hangen.
• Meer onzekerheid bij bedrijven → investeringen “on hold”.

Scenario 2: escalatie (25% + brede EU-tegenmaatregelen)

• Grotere kans op inflatieprikkels (niet overal, maar in ketens waar veel import/export zit).
• Meer volatiliteit in euro/dollar → kan reizen en online aankopen beïnvloeden.
• Beursschommelingen → pensioenen/beleggingsproducten kunnen dat voelen (op korte termijn).

Wat moet je níet doen

• Paniekshoppen of “all-in” gaan op goud omdat het in het nieuws is.
• Alles geloven wat op social media rondgaat (“morgen totale handelsoorlog”).

Wat je wél kunt doen: let de komende weken op concrete data: besluiten over 1 februari, EU-toppen, lijst van tegenmaatregelen, en of er uitzonderingen/sector-deals komen.

7) Wat kunnen bedrijven nú doen?

Als je een ondernemer bent (of werkt in inkoop/verkoop/logistiek): dit is de praktische kern.

1) Breng exposure in kaart

• Welke omzet hangt direct/indirect aan VS?
• Welke onderdelen/grondstoffen komen via VS?
• Welke klanten hebben “tariff pass-through” clausules?

2) Check contracten op één zin die alles bepaalt

• Wie draagt invoerheffingen volgens Incoterms?
• Kun je herprijzen? Zo ja: hoe snel en met welke trigger?
• Valuta-afspraken: USD of EUR facturatie?

3) Maak een “1 februari”-plan

• Kun je legaal en realistisch eerder leveren/inklaren?
• Heb je alternatieve routes/leveranciers?
• Communicatie naar klanten: helder, kort, zonder drama.

4) Gebruik scenario’s (niet gokken)

• Base: 10% heffing, beperkt EU-antwoord
• Stress: 25% heffing + bredere tegenmaatregelen
• De-escalatie: uitstel of deal na diplomatie

Bedrijven die dit winnen zijn niet “de slimsten”, maar degenen die het snelst helderheid creëren: cijfers, contracten, opties.

Checklist in 10 punten

1. Weet je of jij/je bedrijf direct exporteert naar de VS?
2. Weet je of je leverancier afhankelijk is van VS-afzet?
3. Ken je je Incoterms en wie invoerheffingen draagt?
4. Heb je een herprijs-clausule of onderhandelruimte?
5. Is je voorraad/doorlooptijd kwetsbaar rond 1 februari?
6. Heb je 1 alternatief (leverancier/route/markt) uitgewerkt?
7. Heb je je cashbuffer getest op 2–3 maanden vraagdip?
8. Communiceer je proactief met klanten (kort + feitelijk)?
9. Volg je updates via betrouwbare bronnen (niet via screenshots)?
10. Heb je één verantwoordelijke aangewezen voor monitoring en acties?

FAQ

Woordenlijst

Importheffing (tarief)

Extra belasting op producten die een land binnenkomen; meestal doorberekend in prijs of marge.

Vergeldingsheffing

Tegenmaatregel: de andere kant voert ook heffingen in om druk te zetten.

Anti-Coercion Instrument (ACI)

EU-instrument tegen economische dwang door derde landen; kan verder gaan dan alleen heffingen.

Wederuitvoer

Goederen die via Nederland worden doorgevoerd en weer uitgevoerd (logistieke hub-functie).

Veilige haven

Belegging waar geld naartoe gaat bij stress (bijv. goud, CHF, JPY).